1U, 2U, 4U Ne Demek? Rack Ünitesi Ölçüleri

U (rack unit), veri merkezi kabinlerinde yükseklik birimidir: 1U tam olarak 44,45 mm'dir (1,75 inç). 1U sunucu bir birim, 2U sunucu iki birim yer kaplar. Kabinler bu birime göre ölçülür; yaygın boy 42U'dur. Ekipman genişliği 19 inç standardına göre üretilir, derinlik ise kabine ve sunucu modeline göre değişir.

Neden 44,45 mm?

19 inç rack standardı telefon santrallerinden gelir ve montaj deliklerinin aralığı EIA-310 standardıyla tanımlanmıştır. Her birim üç delikten oluşur; bu yüzden ölçü 1,75 inç gibi görünüşte tuhaf bir değere denk gelir. Standart sayesinde farklı üreticilerin sunucuları, anahtarları ve güç dağıtım birimleri aynı kabine takılabilir.

Kabin kapasitesi de bu birimle ifade edilir: 42U kabin, teorik olarak 42 adet 1U cihaz alır. Pratikte güç dağıtım birimi, kablo düzenleyici ve hava akışı için bırakılan boşluklar bu sayıyı düşürür.

Yükseklik neyi değiştirir?

Kural basittir: yükseklik arttıkça disk yuvası, genişleme kartı ve soğutma imkânı artar; kabinde kapladığı yer ve barındırma maliyeti de artar.

1U sunucuda nelere dikkat edilir?

1U kasalarda fanlar küçüktür ve yüksek devirde döner; bu yüzden ses seviyesi ofis ortamı için uygun değildir, veri merkezinde ise sorun oluşturmaz. Genişleme kartları alçak profil olmalıdır; tam boy GPU çoğu 1U kasaya girmez. Disk sayısı genellikle sınırlıdır.

2U ne zaman gerekir?

Disk sayısı, bellek modülü kapasitesi veya kart ihtiyacı 1U'ya sığmıyorsa 2U'ya çıkılır. Veritabanı sunucularında disk düzeni (RAID 10 gibi) daha fazla yuva istediği için 2U yaygındır. Soğutma daha rahat olduğu için sürekli yüksek yük altında sıcaklık yönetimi de kolaylaşır.

4U hangi durumda mantıklı?

Çok sayıda 3,5 inç disk, birden fazla tam boy GPU veya özel kart gerektiren iş yüklerinde tercih edilir. Ağırlık ciddi biçimde artar; kabin raf kiti ve taşıma planı önem kazanır.

Kabin ölçüleri

Kabinlerde üç ölçü birlikte konuşulur:

• Yükseklik (U): Yaygın değerler 42U, 45U ve 47U'dur. Yarım kabin genellikle 20U–22U civarındadır.
• Genişlik: Ekipman 19 inç standardındadır; kabinin dış genişliği kablo kanalı için 600 mm veya 800 mm olabilir.
• Derinlik: 800–1200 mm arası değişir. Derin sunucular için kabin derinliği ve ray aralığı önceden kontrol edilmelidir.

Kabin kiralarken yalnızca U sayısına bakmak yetmez; güç limiti (kW), sigorta değeri ve ağırlık sınırı da sözleşmede yazmalıdır.

U sayısı kadar önemli: güç

Colocation fiyatlaması iki şeye dayanır: kapladığınız alan ve çektiğiniz güç. 1U bir sunucu az yer kaplar ama iki işlemcili ve çok diskli bir yapılandırmayla kabinin güç bütçesinden ciddi pay alabilir. Bu yüzden teklif alırken şu iki soruyu birlikte sorun: kaç U yer veriliyor ve kaç kW/A güç dahil?

Elektrik tüketimini ve kabin güç bütçesini nasıl hesaplayacağınızı colocation nedir yazısındaki maliyet bölümünde ele aldık.

Yerleşim planı: 42U kabin gerçekte kaç sunucu alır?

Bir kabini sonuna kadar doldurmak pratikte mümkün değildir. Tipik bir yerleşimde şu alanlar ayrılır:

• Güç dağıtım birimleri (PDU) için dikey veya yatay alan
• Ağ anahtarı ve patch panel için 2–4U
• Kablo düzenleyiciler için cihaz araları
• Kullanılmayan boşluklar için kör panel (hava akışının kısa devre yapmaması için)

Kör panel ayrıntısı önemsiz görünür ama soğuk ve sıcak koridor ayrımını bozarak cihaz sıcaklığını yükseltir. Boş U'lar kapatılmalıdır.

Sunucunuzun kaç U olduğunu nasıl anlarsınız?

1. Üretici model kodunu arayın: birçok modelde kasa tipi doğrudan yazar.
2. Yüksekliği ölçün ve 44,45'e bölün: 89 mm ≈ 2U, 178 mm ≈ 4U.
3. Ön paneldeki montaj kulakçıklarındaki delik sayısına bakın: her U üç deliğe karşılık gelir.
4. Derinliği de ölçün; kabin derinliği yetmezse kasa fiziksel olarak takılamaz.

Barındırmaya göndermeden önce hazırlık

• Raf kiti: Sunucunun kendi rayları veya sabit raf gerekir; kulakçıkla asılı bırakılan ağır kasa kabine zarar verir.
• Uzaktan yönetim: IPMI, iDRAC veya iLO erişimi çalışır durumda olmalı; fiziksel müdahale ihtiyacını azaltır.
• Etiketleme: Sunucu, kablolar ve diskler etiketlenmeli; uzaktan yapılan müdahalede zaman kazandırır.
• Güç kabloları: Çift güç kaynağı varsa iki ayrı PDU'ya bağlanacak şekilde planlayın.
• Yedek parça: Kritik diskler için yedek stok, kesinti süresini kısaltır.

Hava akışı: soğuk ve sıcak koridor

Veri merkezlerinde kabinler, soğuk havanın önden girip ısınan havanın arkadan çıkacağı şekilde dizilir. Cihazların da bu yöne uygun olması gerekir: ön yüzü soğuk koridora bakmalıdır. Ters yerleştirilen bir anahtar veya sunucu, sıcak havayı yeniden emerek hem kendi sıcaklığını hem komşu cihazların sıcaklığını yükseltir.

Boş bırakılan U'lara kör panel takılması da aynı nedenledir: açık bırakılan boşluktan sıcak hava soğuk koridora geri kaçar. Küçük bir ayrıntı gibi görünür, sıcaklık ölçümlerinde etkisi nettir.

Ağırlık ve taşıma

Kabinlerin toplam taşıma kapasitesi sınırlıdır ve dolu disk yuvalarıyla birlikte 4U bir depolama sunucusu tek başına ciddi ağırlığa ulaşır. Üç kural işi kolaylaştırır: ağır cihazlar kabinin altına yerleştirilir, her kasa kendi ray kitiyle monte edilir, kabinin toplam ağırlık sınırı planlamadan önce sorulur. Yalnızca ön kulakçıklardan vidalanan ağır bir kasa, zamanla hem kendisine hem kabine zarar verir.

Kablolama ve etiketleme

Uzaktan yönetilen bir sunucuda fiziksel müdahale nadiren gerekir; gerektiğinde ise işin hızını kablo düzeni belirler. Pratik alışkanlıklar:

• Güç ve ağ kablolarını ayrı taraflardan toplayın.
• Her kablonun iki ucunu da etiketleyin.
• Çift güç kaynağını iki ayrı güç dağıtım birimine bağlayın.
• Kabin içi yerleşim planını (hangi U'da hangi cihaz) yazılı tutun.
• Yedek parçaları ve disk seri numaralarını aynı belgede saklayın.

Bu belge, veri merkezi ekibinden uzaktan el desteği istediğinizde doğrudan işe yarar: "üstten üçüncü sunucunun sağdaki diski" yerine net bir tanım verir.

Netx'te barındırma seçenekleri

Netx'te tekil sunucular için sunucu barındırma paketleri 1U, 2U ve 3U kasa boyutuna göre sunulur. Birden çok cihaz veya kendi ağ donanımınız varsa kabin kiralama (yarım veya tam kabin) daha uygun olur. Donanım satın almak yerine kiralamayı değerlendiriyorsanız dedicated sunucu seçeneğine, iki modelin maliyet karşılaştırması için colocation mı dedicated mı yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

1U kaç santimetre?

1U = 44,45 mm, yani yaklaşık 4,4 cm. 2U yaklaşık 8,9 cm, 4U yaklaşık 17,8 cm'dir.

42U kabin kaç metre?

Yalnızca kullanılabilir montaj yüksekliği yaklaşık 1,87 metredir. Kabinin taban ve tavan yapısıyla birlikte dış yüksekliği bundan fazladır.

Sunucumun derinliği kabine uyar mı?

Kabin derinliği ve ön-arka ray aralığı sunucu derinliğinden büyük olmalıdır. Barındırma öncesi sunucunun derinlik ölçüsünü paylaşmanız en güvenli yoldur.

Barındırma ücreti U sayısına göre mi belirlenir?

U sayısı temel alınır, ancak güç tüketimi ve gerekiyorsa ek bağlantı kapasitesi de fiyatı etkiler.

Kule (tower) tipi sunucu barındırılabilir mi?

Kule kasalar rack'e doğrudan takılamaz; raf dönüşüm kiti veya rafa yerleştirme gerekir. Bu durumda kapladığı alan genellikle 4U ve üzeri olarak hesaplanır.