Bayi Hosting

Reseller bayi hosting alınca elinize ne geçiyor?

Sanıldığından daha dar bir şey. Bir WHM (WebHost Manager) bayi hesabı, paket kartında yazan disk, RAM, CPU ve site üst sınırı, bir de bu havuzdan her müşteriniz için, dosyalarını, e-postalarını, veritabanlarını, alan adlarını ve SSL sertifikalarını kendisinin yöneteceği ayrı bir cPanel hesabı açma hakkı. Root erişimi, işletim sistemi seçimi, PHP eklentileri ve sunucu genelindeki güvenlik kuralları sağlayıcıda kalır. Yani paylaşımlı bir sunucunun size ayrılmış dilimini yönetirsiniz, makinenin kendisini değil.

Modelin temel işleyişini ve WHM ile cPanel arasındaki hiyerarşiyi bayi hosting nedir ve nasıl çalışır yazısında anlattık. Satın alma aşamasında ise tanımdan çok işletmeye dair sorular masaya gelir. Kaç hesabı, hangi yükle taşıyacaksınız? Müşterinin sorununu kim çözecek? Bir yıl sonra nereye büyüyeceksiniz?

Netx'in bayi paketlerinde cPanel ve WHM lisans bedeli fiyata dahil. Siteler LiteSpeed web sunucusunda çalışıyor, CloudLinux da her cPanel hesabını kendi kaynak sınırı içinde tutuyor. Burada bir parantez açalım. Yalnız kendi sitelerinizi barındıracaksanız WHM katmanına hiç ihtiyacınız yok, tek hesaplı cPanel web hosting paketleri aynı paneli daha düşük maliyetle verir.

Paket kartında yazmayanlar

Bayi paketlerinin kartları birbirine çok benzer. Disk alanı, site sayısı, belki bir CPU ve RAM değeri. Sizi asıl ilgilendiren soruların cevabı ise kartta yazmaz.

İlki hesap başı sınırlar. Kartta gördüğünüz CPU ve RAM toplam havuzdur ve mesele bu toplamın hesaplara nasıl paylaştırıldığıdır. Eşzamanlı işlem, disk okuma-yazma ve dosya sayısı sınırlarını siz mi belirliyorsunuz, sağlayıcı mı? Bunu bilmeden kapasite hesabı yapamazsınız. Çoğu portföyde disk dolmadan önce işlem limitleri dolar, dolayısıyla disk alanı ve site sayısı kartın en az ayırt edici iki kalemidir.

Site sayısının neyi saydığı da şaşırtıcı ölçüde belirsiz kalabilir. cPanel hesabını mı sayıyor, alan adını mı? Ek alan adı ve alt alan adı kullanan müşterileriniz varsa bu fark bütün kapasite hesabını değiştirir. Paket ayrıntısında doğrulayın.

WHM'de hesap açmak, askıya almak, sonlandırmak, paket düzenlemek ve DNS bölgesi düzenlemek ayrı ayrı yetkilerdir ve hangilerinin bayi hesabınızda açık olduğunu satın almadan öğrenmeniz gerekir. Yedek için de aynı soru geçerli. Ne sıklıkla alınıyor, ne kadar saklanıyor, tek bir hesabın geri yüklenmesini kim, hangi kanaldan başlatıyor? Sözleşme takvimi de bu sorulara eklenir. Yenileme fiyatının nasıl belirlendiğini, ödenmeyen hizmetin kaç gün sonra durdurulduğunu ve verilerin ne zaman silinebildiğini önceden bilin.

WordPress siteleri ağırlıktaysa önbellek altyapısını da sorun. LiteSpeed ve LSCache sayfayı önbellekten sunduğu için her istekte PHP çalıştırma ihtiyacı azalır. Bu da aynı paketin rahatça taşıyabileceği hesap sayısını doğrudan etkiler.

Hangi sorunun öne çıktığı portföye göre değişiyor. Farz edin, otuz kadar müşterisi olan küçük bir ajanssınız ve sitelerin çoğu tanıtım sitesi. Sizin için yedek ve geri yükleme düzeni ilk sıraya geçer. Aynı sayıda müşteriniz olsa ama çoğu WooCommerce mağazası olsa tablo değişir, hesap başı bellek ve eşzamanlı işlem sınırı kartta büyük puntoyla yazan disk değerinden çok daha önemli hale gelir.

Panel farkı en çok ayrılık gününde ortaya çıkar

Panel seçimini çoğu bayi arayüze bakarak yapar. Arayüz alışkanlık meselesidir, kısa sürede oturur. Sonradan can sıkan şey hesapların nasıl taşındığı ve size ne kadar yetki verildiğidir. cPanel reseller hosting modelinde WHM arayüzünde, sağlayıcının belirlediği yetkilerle sınırlı bir yönetim alanınız olur ve her müşteri kendi cPanel hesabında oturur. Plesk ve DirectAdmin'de de bayi katmanı var. Fark hiyerarşide, paket kavramında, hesap taşıma biçiminde ve lisans modelinde çıkıyor.

Yetki modeliyle başlayalım. WHM'de sağlayıcı bayi hesabına bir yetki listesi (ACL) atar. Siz yalnız bu listedeki işlemleri yapabilir, yalnız sahibi (owner) olduğunuz hesapları görebilirsiniz. Bu yapı bir bayinin başka bayilerin hesaplarına erişmesini engeller, aynı zamanda sizi sunucu genelinden uzak tutar. PHP eklentileri, güvenlik duvarı kuralları ve sunucunun yedek yapılandırması root yetkisindedir.

Bizce asıl farkı yaratan konu taşınabilirlik. cPanel'in tam hesap yedeği dosyaları, veritabanlarını, e-posta hesaplarını ve hesap ayarlarını tek arşivde toplar. Müşteriniz cPanel kullanan başka bir altyapıya geçtiğinde, ya da siz sağlayıcı değiştirdiğinizde, hesap bu arşivle yeni sunucuda açılır. Farklı paneller arasında taşırken iş uzar. Zamanlanmış görevler, PHP ayarları ve e-posta yönlendirmeleri gibi ayarların bir kısmını elle kontrol etmeniz gerekir.

Tek site sahibinin gözünden teknik farklara cPanel mi Plesk mi karşılaştırmasında baktık. Bayilikte buna bir madde daha eklemek gerekiyor. Müşterinize verdiğiniz panel, ilişki bittiğinde hesabı eksiksiz devretmenize izin vermeli.

WHM'de ilk hafta

WHM, cPanel'in sunucu ve bayi düzeyindeki yönetim arayüzüdür ve bayilik orada dönüp duran bir döngü gibi işler. Paket şablonlarını tanımlarsınız, bu şablonlarla hesap açarsınız, ödeme ve kaynak durumuna göre hesapları askıya alıp yeniden açarsınız, arada da kaynak kullanımını izlersiniz. İlk hafta kurduğunuz düzen, sonraki ayların destek yükünü belirler. Biz şu sırayla ilerlemenizi öneririz.

1. İlk girişte bayi hesabının parolasını değiştirin. WHM ve cPanel, kimlik doğrulama uygulamasıyla çalışan iki adımlı doğrulamayı destekler. Hesabınızda açık olup olmadığına bakın, kapalıysa etkinleştirin.
2. Bayi hesabının iletişim e-postasını güncelleyin. Kota ve kaynak uyarıları gerçekten okunan bir kutuya gitsin.
3. Üç kademeli paket şablonu tanımlayın. Disk kotası, e-posta hesabı, veritabanı ve ek alan adı sayısı her kademede ölçülebilir biçimde artsın.
4. Ad sunucusu kararını verin. Sağlayıcının ad sunucularını mı, kendi alan adınızla oluşturulan özel ad sunucularını mı kullanacağınızı satış ekibiyle netleştirin.
5. Kendinize bir deneme hesabı açın. Ücretsiz SSL sertifikası kuruluyor mu, e-posta gidip geliyor mu, WordPress kurulumunda LSCache çalışıyor mu, tek tek deneyin.
6. Hesap bilgilerini müşteriye hangi güvenli kanaldan ileteceğinize ve ilk girişte parola değiştirme kuralına karar verin.
7. Kaybı en çok can yakacak müşteri hesapları için bağımsız yedeğin nereye ve ne sıklıkla alınacağını planlayın.

Kademe sayısını üçte, en fazla dörtte tutmanın pratik bir nedeni var. Bir limiti değiştirmek istediğinizde yüzlerce hesabı tek tek elden geçirmezsiniz, tek paketi düzenlersiniz. Her müşteriye özel paket açmak ilk ay esneklik gibi görünür. İkinci yıl kimin hangi pakette olduğunu takip edemez hale gelirsiniz. Paketteki alanların tek tek neyi sınırladığı WHM'de paket tanımlama ve hesap açma rehberinde sırayla duruyor.

Hangi limit önce dolar?

Çoğu zaman disk değil. CloudLinux her cPanel hesabını LVE (Lightweight Virtual Environment) adlı yalıtılmış bir ortamda çalıştırır ve sınırları orada uygular. Takip etmeniz gereken altı değer var. CPU, fiziksel bellek (PMEM), eşzamanlı giriş işlemi (EP), işlem sayısı (NPROC), disk okuma-yazma (IO ve IOPS) ve dosya sayısı (inode). Her biri dolduğunda başka bir belirti verir ve bunu bilmek teşhiste çok işe yarar.

CPU'da %100 bir çekirdeğin tamamına karşılık gelir. Sınır aşıldığında işlem durdurulmaz, yavaşlatılır. Ziyaretçi hata görmez, bekler. Bellek başka türlü davranır. Hesap PMEM sınırını aşarsa PHP işlemleri sonlandırılır ve ziyaretçinin karşısına 500 ya da 503 hatası çıkabilir.

EP, aynı anda çalışabilen PHP giriş işlemi sayısıdır. Önbelleksiz sitelerde yoğun saatte ilk dolan sınır genellikle budur ve dolduğu anda yeni istekler "508 Resource Limit Is Reached" hatası alır. NPROC ise hesabın toplam işlem sayısını sınırlar. Zamanlanmış görevler ve e-posta işlemleri de bu sayıya girer, gözden kaçan kısım çoğunlukla burasıdır.

IO ve IOPS saniyedeki disk aktarım hızını ve disk işlemi sayısını tutar. Büyük veritabanı sorgularında, bir de yedek arşivi oluşturulurken dolar. Inode tarafında hesap basit, her dosya ve klasör bir inode sayılır. Maildir yapısında her e-posta ayrı bir dosya olduğundan arşivi kabarık posta kutuları ve önbellek klasörleri bu sınırı diskten önce doldurabilir.

Kapasiteyi okurken bakmanız gereken rakam limit dolum sayısıdır (fault). Ortalama kullanım size pek bir şey söylemez. Dolumlar tek bir hesapta toplanıyorsa sorun o sitededir ve çaresi önbellek, eklenti temizliği ya da bot trafiğini sınırlamaktır. Birden çok hesaba yayılmışsa paket portföye dar gelmeye başlamıştır. Netx bayi paketlerinde bulunan X-Ray bu ayrımı tahmine bırakmamanıza yardım eder, çünkü yavaş bir PHP isteğinin süresini fonksiyon, veritabanı sorgusu ve dış bağlantı bazında ayrı ayrı gösterir.

Disk planında küçük bir tuzak var. cPanel'den oluşturulan tam yedek varsayılan olarak hesabın ana dizinine yazılır ve kotadan düşer. Limitlerin teknik ayrıntısı için CloudLinux, CageFS ve LVE yazısına, site türlerine göre ağırlıklandırma ve büyüme eşikleri için bayi hostingte kapasite planlama rehberine göz atabilirsiniz.

Hesap açmak kolay, kapatmak zor

WHM'deki her müşteri hesabı aşağı yukarı aynı yolu izler. Açılır, zamanla paketi değişir, belki bir gün askıya alınır (suspend), sonunda da sonlandırılır (terminate). Askı geri alınabilir. Sonlandırmada ise hesabın dosyaları, veritabanları ve e-posta kutuları sunucudan silinir.

Açılış ve paket değişikliği

Kullanıcı adlarını müşteri kodunuzla ilişkilendiren tutarlı bir adlandırma kuralı seçin. Hesaplar yüzleri bulduğunda bir faturayı doğru hesapla eşleştirmenin en kolay yolu bu. Paket değiştirdiğinizde limitler yeni pakete göre güncellenir. Küçültmenin riski var ama. Hesabın mevcut kullanımı yeni disk kotasını aşıyorsa hesap yazma yapamaz hale gelir, e-posta teslim edilmez, dosya yüklenemez. Küçültmeden önce kullanıma bir göz atın.

Askıya alma

Askıdaki hesabın sitesi yayından kalkar ve panel girişi kapanır, veriler ise yerinde durur. Vadeden kaç gün sonra askıya alacağınızı, askıdan kaç gün sonra sileceğinizi müşteri sözleşmesine yazın ve uygulamada istisna yapmayın. Kendi sağlayıcınızın takvimini de ezbere bilin. Netx'te süresi dolan hosting hizmeti 5 gün içinde ödenmezse durdurulur, sonraki 15 gün içinde de ödenmezse veriler silinebilir. Bayi paketi durduğunda içindeki bütün müşteri hesapları onunla birlikte etkilenir. Hiç yaşamamanız gereken bir durum bu.

Devir ve çıkış

Ayrılan bir müşteriye verilerini eksiksiz teslim etmek itibarınıza yazılır, bu yüzden nasıl yapılacağı sözleşmede tanımlı olmalı. Alan adı baştan müşteri adına kayıtlıysa devirde en çok anlaşmazlık çıkaran madde kendiliğinden ortadan kalkar.

Teslimin kendisi birkaç adımlık bir iş. Önce hesabın tam yedeğini alır, arşivin açıldığını bir test ortamında doğrularsınız. Ardından veritabanı, e-posta hesabı ve ek alan adı listesini arşiv içeriğiyle karşılaştırırsınız. Arşivi müşteriye süreli bir indirme bağlantısıyla gönderin, e-posta ekine koymayın. Müşterinin DNS değişikliği tamamlanana kadar hesap açık kalsın, sonra sözleşmede belirlediğiniz süre boyunca askıda beklesin. Süre dolunca hesabı sonlandırır, faturalama kaydını da kapatırsınız.

Hosting bayiliğinde fiyatı nasıl kurmalı?

En yaygın yanlış, bayi paketinin fiyatına bakıp üstüne bir rakam eklemek. Satış fiyatı hesap başına toplam maliyetten çıkmalı ve o maliyet yalnız paket bedelinden ibaret değil. Paket bedeline otomasyon ve ödeme altyapısı giderlerini, alan adı ve ücretli SSL gibi ek kalemleri, bir de destek için harcadığınız saatin karşılığını eklersiniz. Yıllık toplamı aktif hesap sayısına bölünce gerçek maliyeti görürsünüz.

Marjda küçük ama pahalıya mal olan bir aritmetik hatası sık yapılır. %30 marj istiyorsanız maliyetin üstüne %30 koymak yetmez, marjı fiyatın içinden hesaplamanız gerekir. Bunun için hesap başı maliyeti 0,70'e bölersiniz. Şöyle düşünün. Hesap başı maliyetiniz 100 birim olsun. Üstüne %30 eklerseniz fiyat 130 birim olur, fiyatın içinde kalan marj da 30/130, yani yaklaşık %23'tür. Aynı maliyeti 0,70'e bölerseniz fiyat yaklaşık 142,9 birim çıkar ve gerçekten %30 marj kalır.

Sabit fiyat verirken kendi yenileme tarihinize bakın. Netx'te hizmet dönem sonunda, o tarihte geçerli fiyat üzerinden yenilenir. Müşterinize sabit fiyat verdiğiniz süre kendi paketinizin yenileme tarihini aşarsa aradaki farkı cebinizden ödersiniz.

Nakit akışı ayrı bir mesele. Bayi paketini yıllık ödeyip müşterilerinizi aylık faturalıyorsanız, yıl başında ödediğiniz tutarı aylar içinde geri toplarsınız ve planınızı buna göre yapmanız gerekir. Vergide de belirsizlik bırakmayın. Netx faturaları TL olarak düzenlenir ve paket fiyatları KDV hariç gösterilir. Kendi fiyat listenizde KDV'nin dahil mi hariç mi olduğunu her paketin yanına açıkça yazın.

Açıkçası hosting tek başına düşük marjlı bir ürün. Bakım, alan adı yenileme ve güncelleme hizmetiyle birlikte tek kalem olarak sunduğunuzda fiyat karşılaştırması zorlaşır ve marjınız korunur. Kademe kurgusu ve yenileme politikası üzerine bayi hostingte fiyatlandırma stratejisi yazımız daha ayrıntılı. Panel ve yazılım lisanslarının kurla değişen maliyeti de fiyatınızı etkiler, bunu döviz ve lisans zamlarının hosting fiyatına etkisi yazısında ele aldık.

Telefon önce size çalar

Diyelim ki saat gece on biri geçiyor ve bir müşteriniz sitesinin açılmadığını söylemek için arıyor. Arayacağı ilk numara sizinki. Bayi modelinde panel kullanımı, e-posta kurulumu ve parola sıfırlama gibi birinci seviye işler sizdedir. Site hatası, DNS, SSL ve kaynak limiti gibi ikinci seviye teşhis de sizde. Sağlayıcıya sunucu, ağ ve altyapı kaynaklı sorunlar kalır.

İşin pratiğinde en çok zaman kazandıran alışkanlık, teşhisi her seferinde aynı sırayla yapmak. Önce alan adının doğru IP adresine çözümlenip çözümlenmediğine bakın. Sonra SSL sertifikasının geçerliliğine, sayfanın döndürdüğü HTTP durum koduna ve hesabın limit dolum kaydına. En son sitenin hata günlüğünü (error_log) açın. Bu beş kontrol temiz çıkıyorsa sorunun altyapıda olma olasılığı artık yüksektir. Sağlayıcıya gereksiz yere iletilen talepler de bu sayede azalır.

Netx'in Türkçe teknik destek ekibine telefonla ya da destek talebi sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz. Talebe şu bilgileri eklerseniz ilk yanıt size soru sormakla geçmez.

• Etkilenen cPanel kullanıcı adı ve alan adı
• Sorunun ilk görüldüğü tarih ve saat (Türkiye saatiyle)
• Tam hata mesajı veya HTTP durum kodu
• Sorunu yeniden üretme adımları
• Sizin yaptığınız kontroller ve sonuçları
• Sorunun tek hesapta mı, birden çok hesapta mı görüldüğü

Kendi müşterinize karşı da kuralları yazılı koyun. Destek saatleriniz ne, hangi işler fiyata dahil, hangileri ek ücretli? Ücretsiz yapılan her istisna kısa sürede standart beklentiye dönüşür ve sonra geri almak zordur. Seviye tanımlarını ve yanıt süresi kurgusunu bayi hostingte müşteri desteği rehberinde ayrıntılandırdık.

Güvenlikte sizin payınız

Sunucu güvenliği, işletim sistemi güncellemeleri ve hesaplar arası izolasyon sağlayıcının işidir. Peki geri kalanı? WHM ve cPanel parolaları, uygulama ve eklenti güncellemeleri, e-posta gönderim davranışı ve bir olay anında müşteriyle iletişim, bunların hepsi bayide kalır.

CloudLinux'un CageFS bileşeni etkin olduğunda her cPanel hesabı kendi sanal dosya sisteminde çalışır ve komşu hesapların dosyalarını göremez. Bu koruma hesaplar arasındadır. Aynı cPanel hesabına ek alan adı olarak eklenen siteler aynı dosya sistemini paylaşır, birinde açılan arka kapı ötekilere de ulaşabilir. Farklı müşterileri ayrı hesaplarda tutmanın güvenlik gerekçesi tam olarak bu.

Gündelik önlemlerde sürpriz yok. Bayi WHM hesabınızda ve müşteri cPanel hesaplarında iki adımlı doğrulamayı kullanın. Ekipten biri ayrıldığında bayi parolasını ve WHM API anahtarlarını aynı gün yenileyin, ertesi haftaya bırakmayın. Kullanılmayan WordPress kurulumlarını, temaları ve eklentileri silin, çünkü güncellenmeyen her bileşen bir giriş noktasıdır.

Giden e-posta hacmi de izlenmeli. Ele geçirilmiş bir iletişim formu ya da posta kutusu toplu ileti göndermeye başladığında sunucu IP adresinin itibarı zedelenir ve diğer müşterilerinizin e-posta teslimi de bundan nasibini alır. Her alan adı için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının yayımlandığını kontrol edin. Bir müşteri sitesi ele geçirildiğinde ne yapacağınızı önceden bilmek isterseniz müşteri sitesi hacklendiğinde olay müdahalesi yazımızda sıra adım adım yazılı.

Hukuki tarafta iki konu sizi doğrudan ilgilendirir. Netx Kullanım Koşulları'nın 6. maddesine göre hizmeti alan, kendisine ve müşterilerine ait sitelerin içeriğinden sorumludur ve yasal bilgi taleplerini 2 iş günü içinde yanıtlamalıdır. Bu süreye yetişmek için müşterilerinizin kimlik ve iletişim kayıtlarını güncel tutun. Müşterilerinizin kişisel verilerini işlediğinizi de unutmayın. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerinizi ve hosting satışınızın 5651 sayılı Kanun açısından doğurabileceği sonuçları hukuk danışmanınızla değerlendirin.

Yedek konusunda acı bir gerçek

Sağlayıcının yedeği sizin yedeğiniz sayılmaz.

Pakete dahil yedek, sağlayıcının altyapı düzeyinde elinde tuttuğu bir geri dönüş imkânıdır ve işe yarar. Ama hesap sonlandırıldığında, ödeme yüzünden hizmet durduğunda ya da müşteri başka yere devredilirken güvenebileceğiniz tek şey kendi kontrolünüzdeki ikinci kopyadır. İkisi birbirinin yerine geçmez. Yaygın kabul gören 3-2-1 kuralı bu ayrımı tek cümleye sığdırır. Verinin üç kopyası olsun, iki farklı ortamda dursun, en az biri sunucunun dışında bulunsun.

Bayi hesabından bunu kurmaya kalktığınızda bir engel çıkar, çünkü WHM'in sunucu geneli yedek yapılandırması root yetkisi ister. Size açık olan yol, müşteri hesabının cPanel'indeki tam yedek aracıyla arşivi uzak bir FTP veya SCP hedefine göndermek ya da veritabanı ve ana dizin yedeklerini ayrı ayrı indirmektir.

Netx bayi paketlerinde yedekleme pakete dahil. Sıklığını, saklama süresini ve tek bir hesabın geri yüklenmesinin nasıl talep edileceğini paket ayrıntısından ya da satış ekibinden öğrenin. Üstelik bir yedeğin değeri, geri yüklenebildiği kadardır. Üç ayda bir rastgele bir hesap seçip test ortamında açın ve arşivlerin eksiksiz olduğunu kendiniz görün. cPanel üzerinden tam ve kısmi yedek almanın adımlarını cPanel'de yedek alma rehberinde gösterdik.

Kendi markanızla satmak ne kadar mümkün?

Özel ad sunucusu, panel markalama ve fatura otomasyonu çoğu zaman tek bir özellikmiş gibi konuşulur. Üçü ayrı şeylerdir ve birinin bulunması ötekilerin de bulunduğu anlamına gelmez. Netx bayi paketlerinde üçünün kapsamını da sipariş öncesinde satış ekibiyle tek tek netleştirin.

Özel ad sunucusu

ns1.markaniz.com gibi bir ad sunucusu için, alan adınızın kayıt firmasında bu adlara IP adresi tanımlayan alt ad sunucusu (glue) kaydı oluşturulması gerekir. İşin ilginç yanı, pratik faydası markadan çok taşınabilirlikte. Sağlayıcı değiştirdiğinizde DNS bölgelerini yeni sunucuya aktardıktan sonra yalnız glue kaydındaki IP adreslerini güncellersiniz. Müşteri alan adlarının NS kayıtlarına tek tek dokunmanız gerekmez.

Panel markalama

Markalama, müşterinin cPanel'de gördüğü logo ve görünümle ilgilidir. Sağlayıcının kimliğini her yerde gizleyen bir markalama yoktur. Sunucunun ana makine adı (hostname), IP adresinin kayıtlı sahibi, ters DNS (PTR) kaydı ve e-posta başlıkları sağlayıcıyı göstermeye devam edebilir. Müşterilerinize vereceğiniz sözü buna göre kurun.

Otomasyon

WHMCS gibi bir otomasyon yazılımı ödeme onaylanınca WHM API üzerinden hesabı açar, vadesi geçen hesabı askıya alır, yenileme hatırlatmalarını da kendisi gönderir. Bunun için bir otomasyon yazılımı lisansına ve bayi hesabınızda oluşturulmuş bir WHM API anahtarına (API token) ihtiyacınız olur. Lisansın size mi ait olacağını, yoksa sağlayıcı tarafından mı verileceğini satın almadan önce sorun. Sipariş ve fatura akışının nasıl kurulduğunu WHMCS nedir yazısında açıkladık.

Müşteri sözleşmesine ne yazmalı?

Kural basit. Müşterinize, sağlayıcınızdan aldığınızdan fazlasını taahhüt etmeyin. Erişilebilirlik, yedek, askı ve veri silme maddeleri sağlayıcı sözleşmesiyle aynı takvime oturmalı.

Netx bütün ürünlerinde %99,9 erişilebilirlik taahhüt eder. Bu oran 30 günlük bir ayda yaklaşık 43 dakika, bir yılda yaklaşık 8 saat 46 dakika kesinti payı demektir. Müşterinize daha yüksek bir oran yazarsanız aradaki farkın riskini tek başınıza taşırsınız. Oranların ve ölçüm yöntemlerinin nasıl okunacağı uptime ve SLA nedir yazısının konusu.

Sözleşmenizde en az şu maddeler bulunsun:

• Hizmet kapsamı, destek saatleri ve ek ücretli işlerin listesi
• Erişilebilirlik taahhüdü ve planlı bakımların nasıl duyurulacağı
• Yedek sorumluluğu, yani hangi yedeği kimin aldığı ve geri yüklemenin ücretli olup olmadığı
• Ödeme vadesi, askıya alma ve veri silme takvimi
• Site içeriği sorumluluğu ve yasal bilgi taleplerinde müşterinin yükümlülüğü
• Alan adının müşteri adına kayıtlı olduğu ve yönetim yetkisinin kimde bulunduğu
• Fiyat güncelleme koşulu ve bildirim süresi
• İlişki bittiğinde verilerin hangi biçimde ve ne kadar sürede teslim edileceği

İptal maddesini yazarken kendi tarafınızdaki koşulu bilin. Netx'te hosting hizmetlerinde satın alma tarihinden itibaren 14 gün iptal hakkı var. Müşterilerinize tanıyacağınız cayma ve iade koşullarını ise tüketici mevzuatı açısından hukuk danışmanınızla değerlendirin.

Paket dar gelmeye başladığında

Bir gün o an gelir. Limit dolumları tek bir sitede kalmaz, birçok hesaba yayılır ve önünüzde dört yol belirir. Aynı altyapıda üst bayi paketine geçebilir, kendi müşterilerinize bayilik satabildiğiniz master reseller modeline geçebilir, VPS üzerinde kendi cPanel ve WHM kurulumunuzu işletebilir ya da kaynakları ayrılmış bir VDS'e taşınabilirsiniz. Hangisinin doğru olduğunu hesap sayınızdan çok, ne kadar teknik sorumluluk üstlenmek istediğiniz belirler.

Master reseller modelinde zincir dört halkaya uzar. Sağlayıcı, siz, alt bayi ve son kullanıcı. Her yeni halka, bir sorunun kaynağını bulmayı ve sorumluluğu ayırmayı biraz daha zorlaştırır. Bu modelin kime uyduğunu master reseller ve alt bayi modeli yazısında tartıştık.

Sunucuya geçişin maliyetini aylık fiyatları yan yana koyarak ölçmeyin. Panel lisansını, yedek alanını, güvenlik yazılımlarını ve yönetim zamanını ekleyin, toplamı hesap başına bölün, karşılaştırmayı ondan sonra yapın. Yöntem ve 36 aylık bir maliyet iskeleti bayi hosting mi VPS mi yazısında hazır. Kendi altyapınızı kurmaya karar verirseniz VPS sanal sunucu ya da diskleri NVMe Enterprise SSD olan VDS sanal sunucu paketlerine bakabilirsiniz. İşletim yükünü üstlenmek istemiyorsanız sunucu yönetimi hizmeti arada kalan makul bir çözüm.

Geçiş, müşterilerinizi üç yerde etkiler. DNS değişirken kısa bir tutarsızlık olur, e-posta kutularının taşınması gerekir, SSL sertifikaları yeni sunucuda yeniden üretilir. TTL değerini önceden düşürür, posta kutularını eşzamanlar ve sertifikaları DNS geçişinden önce hazırlarsanız bu etki en aza iner.

Bayi hosting satın almadan önce sorulacaklar

Bu sorulardan her birine yazılı bir yanıt alın. Müşterilerinize verdiğiniz sözler ancak bu yanıtlara dayanırsa ayakta kalır. Netx'e özgü yanıtları paket ayrıntısından ya da satış ekibinden teyit edin.

• Portföyünüzdeki siteleri tür, ziyaretçi yoğunluğu ve e-posta arşivi boyutuyla listelediniz mi?
• Paket kartındaki site sayısı cPanel hesabını mı, alan adını mı sayıyor?
• Hesap başına CPU, bellek, eşzamanlı işlem, IO ve inode sınırları nerede ve kim tarafından tanımlanıyor?
• Bayi hesabınızda hangi WHM yetkileri açık? Hesap açma, askı, sonlandırma, DNS düzenleme ve API anahtarı tek tek sorulmalı.
• Yedek ne sıklıkla alınıyor, ne kadar saklanıyor, tek bir hesap nasıl geri yükleniyor? Bunu yazılı isteyin.
• Özel ad sunucusu ve panel markalama seçenekleri var mı?
• Otomasyon yazılımının lisansı size mi ait olacak?
• Mevcut müşterilerinizi taşıyacaksanız hangi adımları sağlayıcı yapacak? Bunu da yazılı alın.
• Yenileme fiyatı nasıl belirleniyor, askı ve veri silme takvimi ne diyor? Sözleşmeden kendiniz okuyun.
• Kendi müşteri sözleşmeniz sağlayıcının taahhütleriyle uyumlu mu?
• Paket dolduğunda atacağınız adım belli mi, üst paket mi yoksa sunucu mu?

Pahalıya patlayan küçük hatalar

Bayilikte yapılan hataların çoğu teknik değildir. Kurgu hatasıdır. Limitler, sorumluluklar ve sahiplik baştan yazılmadığında bedeli sonradan destek yükü ve müşteri kaybı olarak ödenir.

Listenin başında hesap başı sınırları varsayılan değerde bırakmak var. O zaman e-ticaret sitesiyle tek sayfalık tanıtım sitesi aynı payı alır. Yoğun hesap kendi sınırına durmadan takılırken hafif hesaplara ayrılan pay boşta bekler.

Satış sayfanıza "sınırsız" yazmak da benzer bir tuzak. Sağlayıcı paketinizin disk, bellek ve işlem sınırları dururken bu kelime ilk limit dolumunda tartışmaya dönüşür. Alan adını kendi adınıza kaydetmenin sonucu daha ağırdır, çünkü kayıt sahibi bayi olduğunda müşteri ayrılırken alan adı devri hukuki bir anlaşmazlığa açılır.

Deneme hesabı açmadan satışa başlarsanız SSL'i, e-posta teslimini ve önbelleği ilk müşterinizin hesabında test etmiş olursunuz. Her hata size bir destek talebi olarak döner. Geri yükleme testini atlamak da aynı kapıya çıkar. Hiç açılmamış bir yedek arşivinin eksik olduğu çoğunlukla tam ihtiyaç anında anlaşılır.

Hesap bilgilerini düz metin e-postayla göndermek pratik görünür. Oysa ele geçirilen tek bir posta kutusu, içindeki bütün panel parolalarını açığa çıkarır.

Bir de sunucuya yalnız fiyat yüzünden geçmek var. Lisansı, yedek alanını ve yönetim zamanını eklediğinizde hesap başı maliyet farkı çoğu zaman beklenenden küçük çıkar. Bizce sunucuya geçmenin arkasında teknik bir ihtiyaç olmalı, tek başına ucuzluk hesabı buna yetmez.