Nginx mi, Apache mi, LiteSpeed mi?

Apache esnek ve eklenti zengini bir web sunucusudur; .htaccess desteği sayesinde paylaşımlı ortamlarda yaygındır. Nginx, çok sayıda eşzamanlı bağlantıyı düşük bellekle karşılamasıyla öne çıkar ve genellikle ters vekil (reverse proxy) olarak kullanılır. LiteSpeed, Apache yapılandırmasıyla uyumlu çalışıp yerleşik önbellek sunar. Seçim, iş yükü ve yönetim alışkanlığına göre yapılır.

Üçünün farkı

Yaygın kurulum: Nginx önde, Apache arkada

Pratikte sık kullanılan bir kurgu, Nginx'i ters vekil olarak öne koyup statik dosyaları ona sunduktan sonra dinamik istekleri Apache'ye iletmektir. Böylece Nginx'in bağlantı yönetimi ile Apache'nin .htaccess esnekliği birleşir. Yönetimi tek bir sunucuya göre daha karmaşıktır; küçük projelerde gereksizdir.

Hangi durumda hangisi?

• Apache: Paylaşımlı benzeri kurulum, çok sayıda site, .htaccess ile dizin bazlı kural gerekiyorsa.
• Nginx: Yüksek eşzamanlı bağlantı, statik içerik ağırlıklı yayın, API ve ters vekil senaryoları.
• LiteSpeed: Apache yapılandırmasını koruyup önbellekten kazanç isteyen WordPress ve e-ticaret siteleri.

WordPress tarafında önbellek kurulumunu LiteSpeed Cache rehberinde adım adım anlattık.

Performans farkı ne kadar gerçek?

Karşılaştırma testlerinde görülen büyük farklar genellikle statik dosya servisine ve çok yüksek eşzamanlılığa aittir. Tipik bir WordPress sitesinde darboğaz web sunucusu değil, PHP ve veritabanıdır. Bu yüzden sunucu yazılımını değiştirmeden önce önbellek, PHP sürümü ve sorgu optimizasyonunu tamamlayın; sıralı yöntemi TTFB ve Core Web Vitals yazısında verdik.

Geçişte dikkat edilecekler

1. .htaccess kuralları: Nginx'e geçişte bu kurallar elle çevrilmelidir; yönlendirmeler ve güvenlik kuralları atlanırsa site bozulur.
2. PHP çalıştırma yöntemi: PHP-FPM yapılandırması ve işlem sayısı yeniden ayarlanır.
3. Yükleme boyutu ve zaman aşımı: Değerler yeni sunucuda varsayılana döner.
4. Sertifika: SSL yapılandırması yeniden kurulur.
5. Test: Geçişi önce bir kopyada deneyin; canlıda ilk deneme yapmayın.

Kaynak kullanımı

Bellek sıkışık bir sunucuda olay tabanlı sunucular (Nginx, LiteSpeed) daha az bellekle daha fazla bağlantı taşır. Apache'de ise işlem modeli ve eşzamanlı istek ayarları doğru yapılandırılmazsa bellek hızla tükenir. Hangi sunucuyu kullanırsanız kullanın, PHP işlem sayısını sunucunun belleğine göre sınırlamak ilk ayardır.

Panel kullanıyorsanız

Kontrol paneli kurulu bir sunucuda web sunucusu seçimi panelin desteklediği seçeneklerle sınırlıdır ve değişiklik panel üzerinden yapılmalıdır. Elle yapılan müdahaleler, panel güncellemesinde geri alınabilir. Panel kurup kurmama kararını kontrol paneli seçimi yazısında ele aldık.

Netx'te sunucular

Root erişimli VPS ve VDS paketlerinde istediğiniz web sunucusunu kurabilirsiniz. Paylaşımlı tarafta kullanılan altyapıyı ve önbellek imkânlarını cPanel hosting ve web hosting sayfalarından inceleyebilir, kurulum ve bakımı devretmek isterseniz sunucu yönetim hizmetine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hangisi en hızlı?

Tek bir cevap yok. Statik içerik ve yüksek eşzamanlılıkta olay tabanlı sunucular öndedir; tipik PHP sitelerinde fark, önbellek ve PHP ayarlarının yanında küçük kalır.

Nginx'te .htaccess kullanabilir miyim?

Hayır. Kurallar merkezî yapılandırmaya çevrilmelidir.

LiteSpeed ücretli mi?

Ticari sürümü lisanslıdır; açık kaynak bir sürümü de bulunur. Hangisinin kullanıldığını sağlayıcınıza sorun.

Web sunucusunu değiştirmek SEO'yu etkiler mi?

Adres ve içerik değişmiyorsa etkilemez; ancak kaybolan yönlendirme kuralları ve uzun kesinti etkiler.

Hangisini seçeceğime nasıl karar veririm?

Mevcut yapılandırmanızı ve ekibinizin alışkanlığını esas alın. Ölçülmüş bir darboğaz yoksa değişiklik yapmayın.