VPS ile Bulut Sunucu Arasındaki Fark

VPS, tek bir fiziksel sunucu üzerinde sanallaştırmayla oluşturulan, kaynakları tanımlı bir sanal sunucudur. Bulut sunucu ise sunucu havuzu üzerinde çalışır: kaynaklar birden çok donanım arasında dağıtılır, dakikalar içinde ölçeklenebilir ve genellikle kullandığın kadar öde modeliyle faturalanır. Sabit iş yüklerinde VPS öngörülebilir maliyet, dalgalı yüklerde bulut esneklik sağlar.

Terim karmaşası neden var?

Piyasada "cloud VPS", "bulut sunucu" ve "sanal sunucu" ifadeleri çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Teknik olarak ikisi de sanallaştırılmış sunucudur; fark, altta yatan mimaride ve faturalandırma modelindedir. Bir ürünün gerçekten bulut sayılıp sayılmadığını anlamanın yolu, adına değil şu üç soruya bakmaktır: donanım arızasında ne oluyor, kaynak artırımı ne kadar sürüyor, faturalama nasıl işliyor?

Karşılaştırma

Bulutun gerçek avantajı: esneklik

Bulut mimarisinin değeri, yükün öngörülemediği durumlarda ortaya çıkar. Kampanya günü kaynakları iki katına çıkarıp ertesi gün geri indirebiliyorsanız, sabit bir pakette ödediğiniz "her ihtimale karşı" kapasiteden tasarruf edersiniz. Aynı şekilde yeni bir proje için dakikalar içinde ortam açıp test bitince kapatmak, bulut modelinin tipik kullanımıdır.

Buna karşılık yük sabitse bu esnekliğin bedelini boşuna ödersiniz: sabit iş yükünde saatlik faturalama, aylık sabit fiyattan genellikle pahalıya gelir.

VPS'in gerçek avantajı: öngörülebilirlik

Aylık bedeli bilinen, kaynakları tanımlı bir sunucu; bütçelemesi ve yönetimi basittir. Sürekli çalışan bir web sitesi, kurumsal uygulama veya küçük bir API için bu model yeterlidir. Kaynak tahsisinin nasıl okunacağını vCPU nedir yazısında, sanallaştırma katmanını KVM sanallaştırma nedir yazısında anlattık.

"Yüksek erişilebilirlik" iddiasını sınayın

Bulut ürünlerinin en çok öne çıkarılan özelliği, donanım arızasında iş yükünün başka bir düğüme taşınmasıdır. Ancak bu otomatik bir garanti değildir; mimariye ve pakete bağlıdır. Teklif alırken şunları sorun:

• Donanım arızasında sunucum otomatik olarak başka bir düğüme taşınıyor mu, yoksa yeniden mi kuruluyor?
• Depolama sunucunun kendi diskinde mi, ağ üzerinden dağıtık bir katmanda mı?
• Anlık görüntü (snapshot) ve yedekten dönüş nasıl işliyor, ek ücreti var mı?
• Uptime taahhüdü yazılı mı, kapsamı ne?
• Kaynak artırımı yeniden başlatma gerektiriyor mu?

Bu sorulara net cevap veremeyen bir ürün, adında "cloud" geçse bile pratikte VPS gibi davranır.

Uygulama mimarisi de belirleyici

Bulutun sağladığı yatay ölçekleme (aynı uygulamayı birden çok sunucuda çalıştırma), yalnızca uygulamanız buna uygunsa işe yarar. Tek sunucuda, yerel diske dosya yazan ve oturumu bellekte tutan bir uygulama, ikinci sunucu eklendiğinde düzgün çalışmaz. Yatay ölçekleme için genellikle şunlar gerekir: ortak dosya depolama, merkezî oturum yönetimi ve ayrı bir veritabanı katmanı.

Bu nedenle "buluta geçelim" kararı çoğu zaman bir altyapı kararı değil, bir yazılım kararıdır.

Hangi durumda hangisi?

Maliyet karşılaştırması nasıl yapılır?

Bulut tarafında fatura yalnızca sunucudan ibaret değildir: depolama, anlık görüntü, yedekleme, giden trafik ve ek IP kalemleri ayrı ayrı işler. VPS tarafında ise genellikle tek bir aylık bedel vardır. Karşılaştırmayı adil yapmak için bulut tarafında bir aylık gerçek kullanımı simüle edip tüm kalemleri toplayın, sonra aynı kapasitedeki VPS fiyatıyla yan yana koyun.

Yedeklilik: asıl korunma yedeklerdedir

Bulut mimarisi donanım arızasına karşı dayanıklılık sağlayabilir; ancak silinen bir dosyayı, bozulan bir veritabanını veya hatalı bir güncellemeyi geri getirmez. Bu üç senaryo pratikte donanım arızasından daha sık yaşanır.

Bu nedenle model seçiminden bağımsız olarak üç soruyu yanıtlayın: yedek sunucu dışında bir yerde mi tutuluyor, ne sıklıkla alınıyor, geri dönüş denendi mi? Anlık görüntü (snapshot) bir yedek değil, aynı altyapıda tutulan bir kopyadır; tek başına yeterli sayılmaz.

Karar verirken sırayla sorulacaklar

1. İş yüküm sabit mi, dalgalı mı? Dalgalıysa tepe ile ortalama arasındaki fark ne kadar?
2. Uygulamam birden çok sunucuda çalışabilir mi?
3. Kesinti maliyetim saatlik ne kadar?
4. Faturanın öngörülebilir olması benim için ne kadar önemli?
5. Ekibimde altyapıyı otomasyonla yönetecek biri var mı?

İlk soruya "sabit", ikinciye "hayır" diyorsanız bulut mimarisinin sunduğu esneklik için ödeme yapmanız gerekmez.

Netx'te seçenekler

Netx'te kaynakları tanımlı VPS paketleri ve kaynakları ayrılmış VDS paketleri bulunur; ikisi de root erişimiyle ve Türkiye lokasyonuyla sunulur. Donanımın tamamını kiralamak için dedicated sunucu, kendi donanımınızı barındırmak için sunucu barındırma seçenekleri vardır. İhtiyacınızın hangi modele uyduğundan emin değilseniz yoğun saat ölçümlerinizi paylaşarak satış öncesi danışmanlık alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bulut sunucu her zaman daha mı hızlı?

Hayır. Hız, ayrılan kaynak ve depolama mimarisiyle ilgilidir. Ağ üzerinden çalışan depolama, bazı iş yüklerinde yerel diskten yavaş olabilir.

"Cloud VPS" gerçek bulut mu?

Adı belirleyici değildir. Donanım arızasında davranış, ölçekleme süresi ve faturalama modeline bakarak karar verin.

VPS'ten buluta geçiş zor mu?

Sunucu taşımak teknik olarak benzer bir iştir; asıl iş uygulamanın yatay ölçeklemeye uygun hale getirilmesidir.

Bulutta maliyet neden sürpriz yapar?

Trafik, depolama ve yedekleme gibi kalemler ayrı faturalandığı için. Uyarı ve bütçe limiti tanımlamak bunu önler.

Küçük bir site için hangisi mantıklı?

Sabit ve düşük yüklü bir site için VPS hem daha basit hem daha öngörülebilir maliyetlidir. Paylaşımlı hostingte kalmak yeterli mi sorusu için hosting mi VPS mi yazısına bakın.