Alan Adı Tahsisi Nedir? TRABİS'te .tr Tahsis Süreci

Alan adı tahsisi, ".tr" uzantılı bir alan adının kullanım hakkının, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) işlettiği TRABİS tarafından başvuru sahibine verilmesidir. ".com.tr", ".net.tr" ve ".org.tr" gibi uzantılar belge istenmeden ilk başvurana tahsis edilir. ".av.tr", ".dr.tr", ".bel.tr", ".edu.tr" ve ".k12.tr" gibi belgeli uzantılarda ise başvuru belgeleri kayıt kuruluşu üzerinden TRABİS'e iletilir ve inceleme sonrasında tahsis yapılır.

TRABİS nedir?

TRABİS, ".tr" Ağ Bilgi Sistemi'nin kısaltmasıdır. ".tr" uzantılı alan adlarının kaydını, yenilemesini, devrini ve iptalini yöneten merkezi sistemdir. 2022'de BTK tarafından devreye alınmış ve ".tr" alan adı yönetimi bu sisteme taşınmıştır.

Başvurular doğrudan TRABİS'e değil, BTK tarafından yetkilendirilmiş kayıt kuruluşları üzerinden yapılır. Kullanıcı olarak siz bir kayıt kuruluşuyla muhatap olursunuz; kuruluş talebinizi TRABİS'e iletir.

Belgesiz tahsis: ilk başvurana tahsis

TRABİS ile birlikte ".com.tr", ".net.tr" ve ".org.tr" gibi yaygın uzantılarda belge şartı kaldırılmış, "ilk gelen alır" kuralı uygulanmaya başlanmıştır. Yani marka tescil belgesi, ticaret sicil gazetesi veya faaliyet belgesi sunmadan başvuru yapılabilir.

Belgesiz tahsiste süreç

1. Kayıt kuruluşunun sorgulama aracıyla alan adının boşta olduğunu doğrularsınız.
2. Başvuru formunu doldurur, kayıt sahibi bilgilerini girersiniz.
3. Ödemeyi tamamlarsınız.
4. Talep TRABİS'e iletilir ve tahsis kısa sürede tamamlanır.

Belgesiz tahsiste dikkat edilmesi gereken nokta, alan adının kimin adına kaydedildiğidir. Kayıt sahibi olarak yazılan kişi veya şirket, alan adının hak sahibidir. Şirketiniz için alıyorsanız kaydın şirket bilgileriyle yapıldığından emin olun.

Adım adım anlatım için belgesiz .com.tr nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Belgeli tahsis

Bazı uzantılar yalnızca belirli kişi veya kurumlara tahsis edilir ve başvuruda belge istenir. Bu uzantılarda başvurunuz, belgelerinizle birlikte kayıt kuruluşu aracılığıyla TRABİS'e iletilir ve inceleme sonucunda sonuçlandırılır.

Hangi uzantı için hangi belgenin isteneceği, BTK'nın ilgili usul ve esaslarında tanımlıdır. Başvuru öncesinde güncel listeyi TRABİS'in resmî sitesinden doğrulamanızı öneririz.

Eksik belge durumunda ne olur?

İnceleme sırasında eksik veya uygun olmayan belge tespit edilirse başvuru sahibinden ek bilgi ve belge istenir. Talep karşılanmazsa tahsis yapılmaz. En sık karşılaşılan gecikme nedenleri; belgedeki unvan ile başvurudaki unvanın birebir aynı olmaması, belgenin güncel olmaması ve okunaksız taramadır.

Kayıt kuruluşunun rolü

Kayıt kuruluşu, başvurunuzu TRABİS'e ileten, ödemeyi tahsil eden ve alan adınızın DNS ayarlarını yönetebileceğiniz paneli sağlayan taraftır. Yenileme hatırlatmaları, transfer işlemleri ve iletişim bilgisi güncellemeleri de kayıt kuruluşu üzerinden yapılır.

Tahsis sonrası: yenileme, devir ve iptal

Yenileme

Alan adı belirli bir süre için tahsis edilir ve süre bitmeden yenilenmelidir. Süre dolduğunda alan adı önce kullanım dışı kalır, ardından yeniden tahsise açılabilir. İletişim bilgilerinizin güncel olması, hatırlatmaların size ulaşması açısından önemlidir.

Devir

Alan adı, hak sahibi tarafından başka bir kişi veya kuruma devredilebilir. Devir işlemi kayıt kuruluşu üzerinden, tarafların onayıyla yürütülür. Şirket birleşmesi ve unvan değişikliği gibi durumlarda da kayıt bilgilerinin güncellenmesi gerekir.

İptal ve uyuşmazlık

Tahsis edilen bir alan adı, mevzuatta öngörülen hallerde iptal edilebilir. Marka hakkı gibi gerekçelerle yaşanan anlaşmazlıklar için uyuşmazlık çözüm mekanizması işletilir. Bu süreçler hukuki nitelik taşır; markanızla ilgili bir ihtilaf varsa hukuk danışmanınızla ilerlemenizi öneririz.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Alan adı başkası tarafından alınmış: Belgesiz sistemde öncelik başvuru sırasına göredir. Marka hakkınız varsa uyuşmazlık yoluna başvurabilirsiniz.
• Kayıt sahibi yanlış girilmiş: Alan adı şahıs adına kaydedilmişse, şirket adına geçirmek için devir işlemi gerekir.
• İletişim e-postası eski: Yenileme ve doğrulama e-postaları ulaşmaz; kayıt panelinden güncelleyin.
• Belgeli uzantıda unvan uyuşmazlığı: Başvuru bilgileri belgedeki unvanla birebir aynı olmalıdır.

.tr alan adınızı Netx üzerinden alın

Netx, ".tr" uzantılı alan adı kayıt ve transfer işlemlerini müşteri paneli üzerinden yürütür. Uzantıları ve güncel ücretleri .tr alan adı sayfasından inceleyebilir, kayıt ve silinme süreçlerinin ayrıntıları için alan adı prosedürleri sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tahsis belgesi nedir?

Belgeli uzantılarda başvuru sahibinin, o uzantıyı kullanmaya hak kazandığını gösteren belgedir (diploma, ruhsat, resmî yazı gibi). Belgesiz uzantılarda böyle bir belge istenmez.

.com.tr için hâlâ belge gerekiyor mu?

Hayır. TRABİS ile birlikte ".com.tr", ".net.tr" ve ".org.tr" uzantılarında belge şartı kaldırılmıştır; başvurular ilk gelen alır esasına göre değerlendirilir.

Tahsis ne kadar sürer?

Belgesiz uzantılarda işlem genellikle kısa sürede tamamlanır. Belgeli uzantılarda süre, inceleme ve belge durumuna bağlıdır.

Tahsis edilen alan adı devredilebilir mi?

Evet. Hak sahibi, alan adını kayıt kuruluşu üzerinden başka bir kişi veya kuruma devredebilir.

Alan adı süresi dolarsa ne olur?

Alan adı kullanım dışı kalır ve mevzuatta tanımlı süreçlerin ardından yeniden tahsise açılabilir. Süre bitmeden yenilemek en güvenli yoldur.