Alan Adı (Domain) Nedir?

Alan adı (domain), bir web sitesine veya e-posta sunucusuna IP adresi yerine "ornek.com.tr" gibi okunabilir bir adla ulaşılmasını sağlayan adrestir. Alan adları süresiz satın alınmaz; kayıt kuruluşu aracılığıyla genellikle 1–10 yıllık dönemler için kaydedilir ve süresi bitmeden yenilenmelidir. DNS, alan adını hosting sunucusunun IP adresine yönlendirir. ".com" gibi uzantıların kaydını kayıt operatörleri, ".tr" uzantılarını ise BTK'nın işlettiği TRABİS yönetir.

Alan adının bölümleri

"blog.ornek.com.tr" adresini parçalara ayıralım:

• .tr — üst düzey alan adı (ülke kodlu uzantı)
• .com.tr — ikinci düzey uzantı; ticari kuruluşlar için kullanılır
• ornek — sizin seçtiğiniz ad
• blog — alt alan adı (subdomain); alan adı sahibi istediği kadar oluşturabilir

Alt alan adları ücretsizdir ve kayıt gerektirmez; hosting panelinizden oluşturursunuz. Yeni bir kök ad ise (örneğin "ornek2.com.tr") ayrı bir kayıt demektir.

Alan adı nasıl çalışır?

DNS çözümleme adımları

Tarayıcıya bir adres yazdığınızda arka planda şu zincir işler:

1. Tarayıcı, internet servis sağlayıcınızın veya kullandığınız DNS çözümleyicisine sorar.
2. Çözümleyici, kök sunuculardan başlayarak uzantının yetkili sunucusuna ulaşır.
3. Uzantının sunucusu, alan adının nameserver'larını bildirir.
4. Nameserver, alan adına ait kayıtları (A, AAAA, CNAME, MX) döner.
5. Tarayıcı dönen IP adresine bağlanır ve sayfa yüklenir.

Bu zincirin sonuçları belirli bir süre (TTL) boyunca önbelleğe alınır. DNS değişikliklerinin herkeste anında görünmemesinin nedeni budur.

Nameserver ve A kaydı

Alan adını hostinge bağlamanın iki yolu vardır: alan adının nameserver'larını hosting sağlayıcınızınkilerle değiştirmek ya da mevcut DNS'te A kaydını sunucunuzun IP adresine yönlendirmek. İlki yönetimi tek yere toplar, ikincisi DNS'i kendi kontrolünüzde tutmanızı sağlar.

Alan adı ekosistemindeki kurumlar

Kullanıcı olarak siz kayıt kuruluşuyla muhatap olursunuz; kuruluş talebinizi ilgili operatöre iletir. ".tr" tarafındaki tahsis sürecini alan adı tahsisi rehberimizde anlattık.

Alan adı türleri

Jenerik uzantılar (gTLD)

.com, .net, .org gibi herkese açık uzantılardır. .com hâlâ en yaygın ve en çok güvenilen uzantıdır.

Ülke kodlu uzantılar (ccTLD)

.tr, .de, .fr gibi ülkelere ait uzantılardır. Yerel pazarda güven ve aidiyet sinyali verir. Türkiye'de ".com.tr" ticari kuruluşların standart tercihidir.

Yeni nesil uzantılar

.shop, .online, .tech gibi uzantılar son yıllarda yaygınlaştı. Kısa ve akılda kalıcı adlar bulmayı kolaylaştırır; ancak ilk yıl fiyatı ile yenileme fiyatı arasındaki farka dikkat etmek gerekir.

Alan adı satın alınır mı, kiralanır mı?

Teknik olarak alan adı "kiralanır": belirli bir dönem için kullanım hakkı alırsınız. Süre dolmadan yenilerseniz hak sizde kalır. Yenilemezseniz alan adı önce kullanım dışı kalır, ardından yeniden tahsise açılabilir.

Bu yüzden iki şey kritiktir: iletişim e-postanızın güncel olması ve otomatik yenilemenin açık olması. Alan adını kaybetmek, siteyi ve o adrese bağlı tüm e-posta hesaplarını kaybetmek demektir.

Alan adı, hosting ve web sitesi arasındaki fark

Üçü ayrı hizmetlerdir ve farklı firmalardan alınabilir; aynı yerden almak yönetimi kolaylaştırır. Hostingin ne olduğunu web hosting nedir yazısında bulabilirsiniz.

Alan adı seçerken dikkat edilecekler

• Kısa, telaffuzu kolay ve yazımı net olsun; Türkçe karakterlerden kaçının.
• Marka adınızla uyumlu olsun; mümkünse marka tescilini de değerlendirin.
• Hedef pazarınız Türkiye ise ".com.tr" ve ".com" birlikte alınabilir.
• Tire ve rakam kullanımı akılda kalıcılığı düşürür.
• Kayıt sahibi olarak doğru kişi veya şirketi yazın; sonradan devir işlemi gerekir.

Alan adınızı sorgulayın

Aklınızdaki adın boşta olup olmadığını alan adı sorgulama aracıyla kontrol edebilir, uzantı bazlı ücretleri alan adı fiyatları sayfasında görebilirsiniz. Fiyatların neye göre değiştiğini merak ediyorsanız fiyatlandırma rehberimize göz atın.

Sık sorulan sorular

Alan adı ile web sitesi aynı şey mi?

Hayır. Alan adı adrestir; web sitesi o adreste yayımlanan içeriktir. Alan adı almak, otomatik olarak siteniz olduğu anlamına gelmez.

Alan adı süresiz alınabilir mi?

Hayır. En fazla belirli bir dönem için (çoğu uzantıda 10 yıla kadar) kaydedilir ve süre bitmeden yenilenmelidir.

Alan adı ile hosting farkı nedir?

Alan adı adres, hosting ise sitenizin dosyalarının durduğu alandır. İkisi birbirine DNS ile bağlanır.

.com mu .com.tr mi almalıyım?

Hedef kitleniz Türkiye'deyse ".com.tr" güçlü bir yerel sinyaldir; global hedefiniz varsa ".com" tercih edilir. Marka koruması için ikisini birden almak yaygın bir yaklaşımdır.

Alan adımı başka firmaya taşıyabilir miyim?

Evet. Transfer işlemi, alan adının kilidini açıp transfer kodunu alarak yapılır. Birçok ".tr" uzantısında transfer ücretsizdir.