cPanel'de Yedek Alma ve Geri Yükleme

cPanel'de üç tür yedek alınabilir: hesabın tamamını içeren tam yedek, yalnızca ana dizini içeren kısmi dosya yedeği ve tek bir veritabanının dökümü. Tam yedek siteleri, e-posta hesaplarını, veritabanlarını ve ayarları birlikte saklar; taşıma ve felaket kurtarma için kullanılır. Kendi hesabınızda geri yükleme, yalnızca kısmi yedekler için doğrudan mümkündür.

Üç yedek türü

Tam yedek bir arşiv dosyası olarak üretilir ve indirilebilir. Bu dosyanın geri yüklenmesi genellikle sunucu yöneticisi tarafından yapılır; kendi panelinizden yalnızca kısmi yedekleri geri yükleyebilirsiniz.

Tam yedek nasıl alınır?

1. cPanel'de Files → Backup bölümünü açın.
2. Download a Full Account Backup seçeneğini kullanın.
3. Hedef olarak sunucuyu (Home Directory) seçin ve isterseniz bildirim e-postası tanımlayın.
4. Arşiv hazırlandığında aynı ekranda listelenir; indirin.
5. İndirdikten sonra sunucudaki kopyayı silin: disk ve inode kotanızı gereksiz doldurur.

Büyük hesaplarda arşivleme uzun sürebilir ve geçici olarak disk alanı tüketir. Kotanız sınırdaysa önce alan açın.

Kısmi yedek ve geri yükleme

Aynı ekrandaki kısmi yedek bölümünden ana dizin, veritabanı ve e-posta yönlendirme kurallarını ayrı ayrı indirebilirsiniz. Bu türlerin geri yüklemesi kendi panelinizden yapılabilir: dosyayı seçip yükleyerek ilgili bölümü eski haline döndürürsünüz.

Veritabanı geri yüklemesinde dikkat: aynı isimli veritabanının içeriği üzerine yazılır. Geri yüklemeden önce mevcut halin bir kopyasını alın; yanlış dökümü yüklemek, çözmek istediğiniz sorundan büyük bir soruna dönüşebilir.

Otomatik yedekler

Birçok pakette sunucu tarafında zamanlanmış yedekler alınır ve panelde bir geri yükleme bölümü sunulur. Bu özelliğin davranışını dört soruyla netleştirin:

1. Yedek ne sıklıkla alınıyor?
2. Kaç sürüm ve ne kadar süre saklanıyor?
3. Geri yüklemeyi kendim yapabiliyor muyum, talep mi açmam gerekiyor?
4. Yedekler aynı sunucuda mı, farklı bir sistemde mi tutuluyor?

Dördüncü soru kritiktir: aynı sunucuda tutulan bir yedek, sunucu erişilemez olduğunda işe yaramaz.

Dışarıda bir kopya bulundurun

Sağlayıcının yedeği bir güvencedir, sizin yedeğiniz ise bağımsız bir sigortadır. Pratik bir düzen:

• Ayda bir tam yedek indirip kendi depolamanızda saklayın.
• Büyük değişikliklerden önce (tema değişimi, toplu güncelleme, göç) ek yedek alın.
• En az iki kopya tutun ve biri farklı bir ortamda olsun.
• Yılda bir kez geri dönüşü gerçekten deneyin.

Son madde en çok atlanan ve en çok işe yarayan maddedir: test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz.

Neleri yedeklemeyi unutuyoruz?

• E-posta kutuları: Yalnızca dosya yedeği alındığında postalar kapsam dışı kalır.
• Cron görevleri: Tam yedekte gelir, kısmi yedekte gelmez.
• DNS bölgesi: Kayıtların listesini ayrıca not edin.
• SSL sertifikaları ve özel anahtarlar: Yeniden üretilebilir ama süre kaybettirir.
• Gizli dosyalar: .htaccess gibi dosyalar elle kopyalamada atlanır.
• Yapılandırma dosyaları: Uygulamanın veritabanı bağlantı ayarları.

Yedekleme ve disk kotası

Sunucuda biriken eski yedek arşivleri, disk ve inode kotasını sessizce doldurur; bir noktadan sonra siteniz dosya oluşturamaz hale gelir. Kural basittir: yedeği indir, sunucudaki kopyayı sil. Kota kavramlarının karşılığını kaynak limitleri yazısında açıkladık.

Taşıma için yedek kullanımı

Tam yedek, başka bir cPanel sunucusuna taşınmanın en güvenli yoludur: e-posta kutuları ve veritabanları birlikte gelir. Taşıma sırasının nasıl kurulacağını ve DNS geçişinin nasıl yönetileceğini cPanel hosting taşıma rehberinde; WordPress'e özgü adımları WordPress taşıma yazısında bulabilirsiniz.

3-2-1 yaklaşımı

Yedekleme konusunda yaygın ve işe yarar bir kural vardır: verinin üç kopyası bulunsun, iki farklı ortamda saklansın, bir kopya bulunduğunuz yerin dışında olsun. Küçük bir site için bunun karşılığı şudur: canlı sunucu, sağlayıcının otomatik yedeği ve sizin indirdiğiniz aylık arşiv.

Kuralın amacı fazlalık yaratmak değil, tek bir olayın (sunucu arızası, hesabın askıya alınması, silme hatası) tüm kopyaları aynı anda yok etmesini engellemektir.

Geri dönüş provası nasıl yapılır?

1. Alt alan adında boş bir test alanı oluşturun.
2. Son yedekten dosyaları ve veritabanını buraya geri yükleyin.
3. Sitenin açıldığını, görsellerin geldiğini ve yönetim paneline girilebildiğini doğrulayın.
4. Süreyi not edin: gerçek bir kayıpta ne kadar sürede ayağa kalkacağınızı bilirsiniz.
5. Test alanını silin.

Yılda bir kez yapılan bu prova, yedekleme düzeninizin gerçekten çalıştığını gösteren tek kanıttır.

Netx'te yedekleme

Netx'in cPanel hosting paketlerinde yedekleme özelliği paket kartlarında belirtilir; Plesk tabanlı paketler için web hosting sayfasına bakabilirsiniz. Kendi sunucunuzda yedekleme kurgusunu ve geri dönüş provasını devretmek isterseniz sunucu yönetim hizmeti kapsamında değerlendirilebilir. Yedek saklama süresi ve geri yükleme sürecini sipariş öncesinde yazılı olarak isteyin.

Sık sorulan sorular

Tam yedeği kendim geri yükleyebilir miyim?

Tam yedeğin geri yüklenmesi genellikle sunucu yöneticisi tarafından yapılır. Kısmi yedekleri (dosya, veritabanı) kendi panelinizden yükleyebilirsiniz.

Yedek dosyası ne kadar yer kaplar?

Hesabınızın boyutuna yakındır. Sıkıştırma oranı içeriğe göre değişir; medya ağırlıklı sitelerde kazanç azdır.

Ne sıklıkla yedek almalıyım?

İçerik güncelleme sıklığınıza göre. Günlük sipariş alan bir site için günlük, ayda bir güncellenen kurumsal site için aylık uygundur.

Yedek almak siteyi yavaşlatır mı?

Arşivleme sırasında disk ve işlemci kullanımı artar. Yedeklemeyi yoğun saat dışına zamanlayın.

Otomatik yedek varken kendi yedeğime gerek var mı?

Evet. Sağlayıcı yedeği bir güvencedir; kendi kontrolünüzdeki kopya, her koşulda erişebileceğiniz tek kopyadır.