Colocation Elektrik Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Colocation faturasının ikinci büyük kalemi elektriktir ve alan kadar belirleyicidir. Hesap üç adımda yapılır: sunucunun gerçek çekişini watt olarak ölçün, aylık tüketimi bulmak için 720 saatle çarpıp 1000'e bölün (kWh), ardından kabin için tanımlanan güç kotasıyla karşılaştırın. Güç kaynağının etiket değeri gerçek tüketim değildir; genellikle ölçülen çekiş etiketin çok altındadır.

Temel formül

Aylık tüketim şöyle hesaplanır:

• kWh/ay = (watt × 24 × 30) ÷ 1000

Örnek: 200 W çeken bir sunucu → (200 × 720) ÷ 1000 = 144 kWh/ay.

Güç kotaları çoğu zaman amper cinsinden konuşulur. 230 V'luk bir hatta:

• Watt = Amper × 230

Yani 1 A ≈ 230 W, 4 A ≈ 920 W. Sözleşmede "kabin başına 3 kW" veya "16 A" gibi ifadeler geçer; ikisini birbirine çevirebilmek teklif karşılaştırmasını kolaylaştırır.

Sunucu gerçekte ne kadar çeker?

Bu değerler yön göstericidir. Gerçek çekiş işlemci modeline, disk sayısına ve yüke göre değişir; boştaki sunucu ile tam yükte çalışan sunucu arasında iki kata varan fark olabilir.

Etiket değeri neden yanıltıcı?

Güç kaynağının üzerindeki "750 W" yazısı, kaynağın sağlayabileceği azami gücü belirtir; sunucunun sürekli çektiği güç değildir. Yedekli iki güç kaynağı varsa toplam çekiş ikiye bölünmez de: iki kaynak aynı yükü paylaşır. Bütçe planında etiketi değil ölçümü kullanın.

Ölçüm yöntemleri

• Akıllı PDU: Veri merkezindeki güç dağıtım birimi port bazında tüketim raporlar; en doğru yöntemdir.
• Uzaktan yönetim arayüzü: IPMI, iDRAC ve iLO arayüzleri anlık güç tüketimini gösterir.
• Priz tipi ölçer: Sunucu hâlâ ofisteyse basit bir wattmetre ile ölçebilirsiniz.
• Yük altında ölçün: Boştaki değer gerçek ihtiyacı göstermez; yoğun saatteki tüketimi esas alın.

Kabin güç bütçesi

Bir kabin için tanımlı güç kotası, o kabine kaç cihaz koyabileceğinizi alan kadar belirler. Örnek bir hesap:

Aylık tüketim: (1200 × 720) ÷ 1000 = 864 kWh. Bu yapı 3 kW kotalı bir kabinde rahat çalışır; 1,5 kW kotalı bir kabinde ise büyüme payı kalmaz.

Planlama kuralı: kotanın tamamını doldurmayın. Yüzde 20–30 pay bırakmak hem yeni cihaz eklemeye hem de yük artışına alan açar.

Faturayı etkileyen diğer başlıklar

• Kota aşımı: Tanımlı kotanın üzerine çıkıldığında nasıl ücretlendirildiği sözleşmede yazmalıdır.
• Yedekli besleme: İki ayrı hat (A/B beslemesi) isteniyorsa fiyatlandırma değişir.
• Ölçüm yöntemi: Sabit kota mı, gerçek tüketim mi faturalanıyor?
• Soğutma: Yoğun kabinlerde soğutma ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.
• Elektrik birim fiyatındaki değişim: Sözleşmede fiyat güncelleme koşulu tanımlı mı?

Tüketimi düşürmenin yolları

1. Konsolidasyon: Az yüklü birkaç fiziksel sunucuyu sanallaştırarak tek donanımda toplamak, hem güç hem alan tasarrufu sağlar.
2. Yeni nesil donanım: Aynı işi daha az watt ile yapan işlemciler, uzun vadede yatırımı geri döndürür.
3. Disk seçimi: Çok sayıda mekanik disk yerine daha az sayıda yüksek kapasiteli disk kullanmak tüketimi düşürür.
4. Kullanılmayan cihazları kapatmak: Test ortamları ve eski donanım sessizce elektrik tüketir.
5. Güç yönetimi ayarları: BIOS düzeyindeki enerji profilleri, düşük yükte tüketimi azaltır.

Teklif alırken sorulacaklar

1. Kabin veya U başına tanımlı güç kotası nedir (kW veya A)?
2. Kota aşımında birim fiyat nedir?
3. Tüketim ölçülüyor mu, raporlanıyor mu?
4. Yedekli besleme fiyata dahil mi?
5. Elektrik fiyatı sözleşme süresince sabit mi, endeksli mi?
6. Soğutma kapasitesi kabin yoğunluğuma yeterli mi?

Barındırma ve kabin modelleri arasındaki farkları barındırma mı kabin kiralama mı yazısında, kabin ölçülerini rack ünitesi rehberinde ele aldık.

Toplam maliyete etkisi

Elektrik, colocation ile kiralık sunucu karşılaştırmasında da belirleyicidir: kiralamada elektrik genellikle aylık bedelin içindedir, colocation'da ayrı bir kalemdir. Karşılaştırmayı 36 ay üzerinden yapmanın yöntemini colocation mı dedicated mı yazısında anlattık. Kendi donanımınızı barındırma kararını verirken colocation nedir yazısındaki sorumluluk dağılımına da bakın.

Yıllık maliyete çevirme

Aylık kWh değerini bulduktan sonra yıllık tabloyu çıkarmak, bütçe planını kolaylaştırır. 1.200 W'lık örnek yapı için: 864 kWh/ay × 12 = 10.368 kWh/yıl. Bu rakamı sözleşmenizdeki birim fiyatla çarptığınızda elektriğin yıllık payını görürsünüz.

Karşılaştırma yaparken elektrik kaleminin hangi tekliflerde dahil, hangilerinde ayrı olduğunu işaretleyin; aksi halde dahil olan bir teklif pahalı, ayrı fiyatlanan bir teklif ucuz görünür.

Yoğunluk ve soğutma

Aynı kabine daha fazla cihaz koymak alan tasarrufu sağlar ama ısı yoğunluğunu artırır. Veri merkezlerinde kabin başına soğutma kapasitesi sınırlıdır; yüksek yoğunluklu yapılarda cihazları tek kabine sıkıştırmak yerine iki kabine yaymak gerekebilir. Planlamayı yaparken yalnızca U sayısını değil, kabin başına kW yoğunluğunu da sorun.

Netx'te barındırma

Tek veya birkaç cihaz için sunucu barındırma, çok cihazlı yapılar için kabin kiralama seçenekleri sunulur. Cihaz listenizi ve ölçülmüş güç tüketiminizi ilettiğinizde uygun kota ve teklif birlikte belirlenir. Donanımı kiralamayı tercih ederseniz dedicated sunucu seçeneği vardır.

Sık sorulan sorular

1U sunucu ayda kaç kWh harcar?

150 W çeken bir 1U sunucu ayda yaklaşık 108 kWh harcar. Çekiş yapılandırmaya göre değişir.

Amper mi kW mı konuşulmalı?

İkisi çevrilebilir: 230 V'ta 1 A ≈ 230 W. Sözleşmede hangisi yazıyorsa diğerine çevirip karşılaştırın.

Kota aşarsam ne olur?

Genellikle ek ücret uygulanır; bazı sözleşmelerde sigorta koruma nedeniyle besleme kesilebilir. Aşım politikasını önceden netleştirin.

Yedekli güç kaynağı tüketimi ikiye katlar mı?

Hayır. İki kaynak aynı yükü paylaşır; toplam çekiş sunucunun gerçek tüketimidir.

Elektrik maliyetini düşürmek için ne yapabilirim?

Az yüklü sunucuları sanallaştırarak birleştirin, yeni nesil donanıma geçin ve kullanılmayan cihazları kapatın.