Dedicated Sunucu (Fiziksel Sunucu) Nedir?

Dedicated sunucu (fiziksel sunucu), bir sağlayıcının veri merkezindeki donanımın tamamının tek bir müşteriye kiralanmasıdır. İşlemci, bellek, diskler ve ağ portu başka kullanıcıyla paylaşılmaz; sanallaştırma katmanı olmadığı için donanım performansı doğrudan kullanılır. Sürekli yüksek işlem gücü, büyük veritabanları, özel RAID yapılandırması veya donanım bazlı lisanslama gerektiren projelerde tercih edilir; donanım arızasında parça değişimi sağlayıcının sorumluluğundadır.

Dedicated sunucunun bileşenleri

İşlemci: çekirdek, thread ve nesil

Sunucu işlemcileri masaüstü işlemcilerden farklı olarak çok sayıda çekirdek ve daha büyük önbellek sunar. Seçim yaparken yalnızca çekirdek sayısına bakmayın: birçok uygulama tek çekirdek performansına duyarlıdır. İşlemcinin nesli de önemlidir; yeni nesil bir işlemci, aynı çekirdek sayısında daha fazla iş yapar.

ECC bellek

Sunucularda hata düzeltme kodlu (ECC) bellek kullanılır. Bellekte oluşan tek bit hatalarını tespit edip düzelttiği için uzun süre kesintisiz çalışan sistemlerde veri bütünlüğünü korur.

Diskler ve RAID

Disk seçimi performansı doğrudan belirler: NVMe diskler yüksek IOPS gerektiren veritabanları için, SATA/SAS diskler büyük kapasiteli arşivler için uygundur. RAID yapılandırması ise disk arızasına karşı koruma sağlar. Yaygın seviyeler: RAID 1 (aynalama), RAID 10 (hız ve koruma birlikte), RAID 5/6 (kapasite verimliliği).

Önemli bir hatırlatma: RAID yedekleme değildir. Silinen dosyayı veya bozulan veritabanını geri getirmez; yalnızca disk arızasında sistemi ayakta tutar.

Ağ portu ve IP adresleri

Sunucu genellikle 1 Gbit'e kadar bir portla bağlanır. Aylık trafik kotası, ek IP adresi ihtiyacı ve gerekiyorsa kendi IP bloğunuzu kullanma imkânı sözleşme aşamasında netleşmelidir.

Uzaktan yönetim (IPMI, iDRAC, iLO)

Fiziksel sunucularda işletim sistemi açılmasa bile donanıma erişmenizi sağlayan bir yönetim arayüzü bulunur. Sunucuyu kapatıp açmak, BIOS'a girmek, işletim sistemi kurmak ve konsolu görmek bu arayüzle uzaktan yapılabilir. Markaya göre IPMI, iDRAC (Dell) veya iLO (HPE) adlarıyla anılır.

Dedicated sunucu, VDS ve colocation karşılaştırması

Kendi donanımınız varsa colocation, esneklik önceliğinizse VDS ile dedicated karşılaştırması yazısı karar vermenize yardımcı olur.

Dedicated sunucu kimler için uygundur?

Yoğun veritabanı ve analitik

Gün boyu sorgu alan, bellek ve disk yoğun veritabanlarında paylaşımsız kaynak belirgin fark yaratır.

Oyun ve medya sunucuları

Düşük gecikme ve tutarlı işlemci performansı gerektiren senaryolarda donanımın tamamına sahip olmak avantajdır.

Kendi sanallaştırma altyapısını kuranlar

Fiziksel sunucu üzerine Proxmox veya benzeri bir platform kurup kendi sanal makinelerinizi yönetebilirsiniz. Bu, birden çok projeyi tek donanımda toplamanın esnek yoludur.

Uyumluluk gereksinimi olan kurumlar

Verinin başka müşterilerle aynı donanımda bulunmaması istendiğinde fiziksel izolasyon gerekir.

Donanım bazlı lisanslanan yazılımlar

Çekirdek veya soket sayısına göre lisanslanan yazılımlarda donanımın tamamına sahip olmak lisans hesabını netleştirir.

Yönetimli ve yönetimsiz dedicated sunucu

Yönetimsiz modelde sağlayıcı donanımı ve ağı sağlar; işletim sistemi, güncellemeler, güvenlik ve yedekleme size aittir. Yönetimli modelde bu işlerin bir bölümü sağlayıcıya devredilir. Sistem yöneticiniz yoksa yönetimli seçenek, uzun vadede daha ucuza gelir: bir güvenlik ihlali veya yanlış yapılandırma, aylık yönetim bedelinden çok daha pahalıya mal olabilir.

Dedicated sunucu seçerken kontrol listesi

• İşlemci nesli ve modeli: Yalnızca çekirdek sayısı yeterli bilgi değildir.
• Bellek tipi ve miktarı: ECC olup olmadığını ve genişletilebilirliğini sorun.
• Disk tipi ve RAID: NVMe mi SATA mı, hangi RAID seviyesi kurulacak?
• Donanım arızasında müdahale süresi: Parça değişimi ne kadar sürede yapılıyor?
• Port hızı ve trafik: Aylık kota ve aşım politikası nedir?
• Uzaktan yönetim erişimi: IPMI/iDRAC/iLO erişimi veriliyor mu?
• Yedekleme: Sunucu dışına yedek alınıyor mu, ek ücreti var mı?
• Lisanslar: Windows Server ve kontrol paneli maliyetleri dahil mi?
• Uptime taahhüdü: Yazılı SLA ve planlı bakım politikası.

Türkiye ve yurt dışı lokasyon

Ziyaretçileriniz Türkiye'deyse Türkiye lokasyonu gecikmeyi düşürür: Netx altyapısından yapılan ölçümde İstanbul içi gecikme yaklaşık 10 ms iken Frankfurt için 41 ms, ABD için 127 ms'nin üzerinde değerler görülmüştür. Global kitleye hizmet veriyorsanız veya yurt dışı IP gerekiyorsa yurt dışı lokasyon mantıklıdır. Karşılaştırma için lokasyon rehberimize bakabilirsiniz.

Netx dedicated sunucu seçenekleri

Netx'te Türkiye lokasyonlu dedicated sunucu ve yurt dışı kiralık sunucu seçenekleri bulunur. Yapılandırma ihtiyacınıza göre belirlenir; işlemci, bellek, disk düzeni ve bant genişliği taleplerinizi ilettiğinizde uygun yapılandırma ve fiyat için dönüş yapılır. Daha esnek ölçeklenen bir çözüm arıyorsanız VDS paketleri alternatiftir.

Sık sorulan sorular

Dedicated sunucu ile VDS farkı nedir?

VDS, fiziksel bir sunucunun ayrılmış bölümüdür; dedicated sunucuda donanımın tamamı sizindir. VDS daha hızlı kurulur ve daha kolay ölçeklenir.

Donanım arızalanırsa ne olur?

Kiralık sunucuda parça değişimi sağlayıcı tarafından yapılır. Müdahale süresi sözleşmede tanımlı olmalıdır. Verilerinizin yedeği sizin sorumluluğunuzdadır.

Dedicated sunucuya sanallaştırma kurulur mu?

Evet. Kendi hipervizörünüzü kurup sanal makineler oluşturabilirsiniz.

Fiziksel sunucu kiralamak mı, satın almak mı?

Kiralamada ilk yatırım yoktur ve arıza riski sağlayıcıdadır. Satın alıp colocation'da barındırmak uzun vadede daha düşük aylık maliyet sağlayabilir; karşılaştırma için maliyet analizine bakabilirsiniz. Netx'te rack alanı seçenekleri ve fiyatları sunucu barındırma sayfasındadır.

Dedicated sunucu kaç günde teslim edilir?

Standart yapılandırmalarda kısa sürede, özel donanım taleplerinde tedarike bağlı olarak daha uzun sürede teslim edilir.